Stężenie cholesterolu wykraczające powyżej normy to czynnik ryzyka licznych chorób układu sercowo-naczyniowego. Może prowadzić do miażdżycy, zawału serca czy, w konsekwencji, nawet do zgonu. Żywienie ma ogromne znaczenie w leczeniu zaburzeń lipidowych, jak również w profilaktyce ich występowania.

Jakie są przyczyny nieprawidłowych wyników badania profilu lipidowego?

Za wynik nieprawidłowy rozumie się podwyższone stężenie cholesterolu całkowitego, frakcji LDL, nie-HDL oraz trójglicerydów. W przypadku frakcji HDL cholesterolu, wyższe stężenie jest dobrą oznaką w kontekście chorób sercowo-naczyniowych.

Ryzyko tych chorób podnosi powszechny siedzący tryb życia i wysokie natężenie stresu. Depresja czy izolacja społeczna również mogą zwiększać prawdopodobieństwo wystąpienia schorzeń układu sercowo-naczyniowego.

Stężenie cholesterolu podwyższać może palenie papierosów, cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze, niedostatek aktywności fizycznej czy błędnie prowadzona dieta. Wszystkie wymienione czynniki są modyfikowalne. Oznacza to, że wprowadzenie niewielkich zmian, może przynieść olbrzymie efekty.

Europejskie towarzystwa, takie jak Towarzystwo Prewencji Sercowo-Naczyniowej i Rehabilitacji (EACPR), Towarzystwo Kardiologiczne (ESC) oraz Towarzystwo Miażdżycowe (EAS), zdecydowany nacisk stawiają na modyfikację stylu życia pacjentów z zaburzeniami lipidogramu.

Jakie nawyki żywieniowe zastosować, by obniżyć stężenie cholesterolu?

  1. Zmień źródła tłuszczu w swojej diecie. Ogranicz spożycie nasyconych i trans na korzyść nienasyconych kwasów tłuszczowych. W szczególności skup się na limitowaniu tłuszczów pochodzenia zwierzęcego, na korzyść roślinnych. Sięgaj więc jak najczęściej po orzechy, oliwy, oleje roślinne, awokado. Wyjątek stanowi kokos, który jest nośnikiem znacznej ilości kwasów tłuszczowych nasyconych.
  2. Rozważ ograniczenie spożycia mięsa. Stosuj obiady wegańskie czy wegetariańskie na zmianę z mięsnymi. Nie zapominaj o rybach! Spożywaj je min. 1-2 razy tygodniowo.
  3. Wzbogać dietę o fitosterole. Wspomagają one obniżanie przede wszystkim cholesterolu całkowitego oraz frakcji LDL. To istotne, ponieważ nieprawidłowe stężenie LDL przyczynia się najsilniej do wystąpienia miażdżycy. Fitosterole znajdziesz w roślinnych tłuszczach, orzechach, pełnoziarnistych produktach oraz w roślinach strączkowych.
  4. Sięgaj po produkty bogate w błonnik oraz zmniejsz spożycie cukrów prostych. Uwaga, nie rezygnuj z owoców! Wręcz przeciwnie – pilnuj, aby Twoja dieta zawierała solidne ilości owoców i warzyw. Zwiększy to jej potencjał antyoksydacyjny.
  5. Unikaj spożycia alkoholu, który silnie przyczynia się do wzrostu stężenia trójglicerydów we krwi.
  6. Jeśli masz nadwagę lub otyłość, zmniejsz podaż energii w ciągu dnia. Rób to stopniowo, obserwując swój organizm – wystrzegaj się diet radykalnych.
  7. Unikaj produktów przetworzonych. Szykuj jak najwięcej dań od podstaw.

Pamiętaj również o ogromnym znaczeniu aktywności fizycznej. Niezależnie od masy ciała, wdrożenie regularnego ruchu poprawi samopoczucie oraz wyniki lipidogramu.

Czy istnieje schemat diety, który może pomóc w osiągnięciu tego celu?

O ile wszelkie popularne diety najczęściej nie są dobrym rozwiązaniem dla większości populacji, o tyle w kontekście chorób sercowo-naczyniowych można polecić pewien model żywieniowy. Jest nim dieta DASH. Opiera się ona na produktach pełnoziarnistych, roślinach strączkowych, warzywach, owocach, tłuszczach roślinnych, rybach i niskotłuszczowym nabiale. Zakazuje natomiast spożycia mięsa czerwonego, słodzonych napojów oraz słodyczy.

Jeżeli Twoje wyniki odbiegają od norm, nie załamuj się. Wprowadź powyższe zasady, a na pewno zobaczysz pozytywne skutki.